İngiltere Graduate Route (Türkçe karşılığı: “İngiltere Mezuniyet Sonrası Çalışma Vizesi”), İngiltere’de lisans veya yüksek lisans diplomasını tamamlayan uluslararası öğrencilerin İngiltere’de açık çalışma izni alabildikleri vizedir. Sponsor şart yok; herhangi bir işverende, herhangi bir pozisyonda çalışılabiliyor. 2026 sezonunda kritik değişiklik: İngiltere Home Office’in Mayıs 2025’te yayımladığı göç beyaz kitabı çerçevesinde, 1 Ocak 2027’den itibaren Graduate Route lisans ve yüksek lisans mezunları için 2 yıldan 18 aya iniyor. Doktora mezunları için 3 yıl değişmiyor. 31 Aralık 2026’ya kadar Graduate Route’a başvuran lisans/master mezunları yine 2 yıl alacak; 1 Ocak 2027 ve sonrasında başvuranlar 18 ay alacak. Bu blog Türk öğrenciler için Graduate Route şartları, başvuru süreci, vergi, sağlık, 2027 kısaltması karşısında nasıl strateji kurulmalı ve PR yolu (Skilled Worker Visa üzerinden) konularını detaylı anlatıyor.
Graduate Route, Temmuz 2021’de Birleşik Krallık’ın eski “Tier 1 Post-Study Work” vizesinin yeniden canlandırılmış halidir. Brexit sonrası talep eden uluslararası öğrenci sayısını artırmak için açıldı. 2026’da hala aktif; ancak Mayıs 2025’te açıklanan göç reformu çerçevesinde 1 Ocak 2027’den itibaren süresi kısaltılıyor.
Vizenin temel özellikleri:
2024 başlarında İngiltere hükümeti Migration Advisory Committee’den (MAC, “Göç Danışma Komitesi”) rapor istedi. Konu: Graduate Route gerçekten ekonomiye katkı sağlıyor mu, yoksa “düşük kaliteli iş gücü” mü çekiyor.
MAC raporu şunları söyledi:
Bu rapor sonrası İngiltere hükümeti Mayıs 2024’te Graduate Route’u kaldırmama kararı aldı. Ama Mayıs 2025’te yayımlanan göç beyaz kitabı çerçevesinde vize kısaltılma yoluna gidildi. Sonuç:
Yani Graduate Route ortadan kalkmıyor, ama lisans/master mezunları için süre 6 ay (yaklaşık %25) kısalıyor. Doktora yolu etkilenmiyor.
Ek olarak şu sıkı kurallar 2024’ten beri yürürlükte:
Barış’tan not, 2026 mezunlara stratejik tavsiye:
Bu tarih meselesi ciddi. 2026’da lisans/master bitirecek olan öğrenciye söylediğim şu: mezuniyetten sonra Graduate Route başvurunu 31 Aralık 2026’dan önce yap. Çünkü kural başvuru tarihine bakıyor, kursun bitiş tarihine veya vize verilme tarihine değil. 2026 sonbaharında mezun olduysa Aralık’a kadar başvurmak 6 ay ek hak getiriyor. Bu 6 ay büyük bir fark, Skilled Worker’a geçişe yetebilecek zaman penceresi. 2027 sonrası mezun olacaklar için yol kapanmıyor ama strateji daha sıkı: 18 ay içinde sponsor lisansı olan işveren bulmak şart, geç kalan ülke dışına çıkıyor.
Graduate Route’a başvuru için 4 koşul var:
Diploma seviyesi:
Foundation, Pre-sessional, A-Level, IB Diploma, IGCSE gibi lisans öncesi diplomalar başvuru hakkı vermiyor.
İngiltere Home Office’in (İngiltere İçişleri Bakanlığı) yayımladığı “Register of Sponsors” listesinde olmayan okullardan alınan diplomalar geçerli değil. Bu liste sürekli güncelleniyor. Tüm Russell Group, neredeyse tüm public üniversiteler ve büyük private üniversiteler bu listede.
Online veya kısmi online okuma artık yeterli değil (COVID döneminde geçerliydi, kalktı). En az %50 fiziksel olarak İngiltere’de okuduğunu kanıtlaman gerekiyor.
İstisna: Sandwich year veya iş tecrübesi yılında İngiltere dışında olunabilir.
Graduate Route’a başvuru, Student Visa süresi devam ederken ve İngiltere’deyken yapılır. Ülkeden çıktıysan veya vize bitiyse, geri dönüp Graduate Route alamazsın.
İdeal zaman: Diploma sonuçlarını üniversiten Home Office’e bildirdikten sonra (genelde mezuniyet töreninden sonra). Bu bildirim gelmeden başvuru reddedilir.
Mezuniyet sonuçların açıklandı, üniversite Home Office’e “Bu öğrenci başarıyla mezun oldu” bildirimi gönderiyor. Bu bildirim genelde mezuniyet töreninden 1-2 hafta sonra. İngiltere’deki üniversiteler bu süreci otomatik yapıyor.
gov.uk/graduate-visa adresinden online başvuru. Tahmini süre: 1-2 saat.
Ücretler: Graduate Route başvuru ücreti, IHS yıllık tutarı ve toplam hesaplama (eğitim süresine bağlı) İngiltere Home Office tarafından düzenli güncelleniyor. Lütfen başvuru öncesi gov.uk/graduate-visa üzerinden o tarihte geçerli olan ücretleri ve IHS yıllık tutarını teyit edin. Ödeme kredi kartı, debit kartı veya banka transferi ile yapılıyor.
Önceki Student Visa biyometriği geçerli olabilir. Yeni biyometri istenirse Türkiye’deki BRP merkezine değil, İngiltere’deki biyometri merkezlerine gidilir (Croydon, Manchester, Birmingham vs).
Karar tipik olarak 8 hafta içinde gelir. Hızlı işlem (Priority Service) £500 ek ücretle 5 iş gününde, “Super Priority” £1.000 ile 1 iş gününde.
Yeni BRP (Graduate Route ile yenilenen) postayla gelir. Bu kart başvuru tarihine bağlı olarak 18 ay – 2 yıl – 3 yıl arası geçerli (lisans/master/doktora ve başvuru tarihi 2026 mı 2027 mi). İngiltere’de yaşıyor olmaya başlıyorsun.
Neredeyse tüm pozisyonlarda. Kısıtlamalar:
Tipik Graduate Route çalışan işler:
Graduate Route ile İngiltere’de yaşıyorsun, “tax resident” sayılırsın. İngiltere gelir vergisi:
İşverenden alınan maaş PAYE (Pay As You Earn) sistemi ile peşin kesilir. Self-employed isen Self Assessment formu doldurursun (yıllık).
IHS ödediğin için NHS (National Health Service, “Ulusal Sağlık Hizmeti”) tüm hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilirsin. Pratisyen, hastane, acil, doğum, cerrahi, ilaç (£9 fix prescription ücreti hariç). Bu Türk öğrenciler için büyük bir avantaj.
Graduate Route ile her İngiltere bankasında hesap açabilir, daire kiralayabilir, telefon hattı alabilirsin. Credit history (kredi geçmişi) Student Visa döneminden devam eder.
Eş (partner) ve 18 yaş altı çocuklar için Dependant Visa başvurusu yapılabilir. Eş açık çalışma izni alır. Aile vizesi başvurusu vize başvurusunla aynı zamanda veya sonradan.
Eş için maliyet: Dependant başvuru ücreti + IHS toplamı, ana başvuran ile yaklaşık aynı seviyede. Güncel rakamlar gov.uk üzerinden teyit edilmelidir.
Graduate Route süresi (18 ay, 2 yıl veya 3 yıl) sonra biter ve yenilenmez. İngiltere’de kalmaya devam etmek için 3 ana yol:
İngiltere’deki bir işveren seni “sponsor” eder. Sponsor licence sahibi şirketlerden iş bulman gerekir. Maaş şartı: minimum £38.700/yıl (2024 kuralı, 2026’da güncel) veya alanın “going rate” bandı.
Uzun vadeli: Skilled Worker 5 yıl çalıştıktan sonra ILR (Indefinite Leave to Remain, “Süresiz Oturum”) başvurusu, 1 yıl sonra British Citizenship.
Kendi şirketini kurarsan ve İngiltere’de inovasyon yapıyorsan, Innovator Founder Visa alabilirsin. Şart: §20.000+ yatırım hazır, onaylı bir “endorsing body” (onaylayıcı kurum) kabulü.
Graduate Route bittikten sonra master veya PhD’ye başlarsan yeni Student Visa alıp İngiltere’de kalmaya devam edebilirsin.
Senaryo: Ahmet, İstanbul’dan, 2023 Eylül’de Manchester Üniversitesi’nde Computer Science lisansına başladı. Lise mezunu, IELTS 6.5 ile doğrudan kabul aldı (Foundation gerekmedi). 3 yıl lisans bitirdi (Haziran 2026 mezun oldu).
2026 Haziran – Ağustos:
2026 Eylül – 2028 Ağustos (Graduate Route 2 yıl):
2028 sonu:
2033 sonu:
2034 sonu:
Üniversitenin Home Office’e “bu öğrenci mezun oldu” bildirimi gelmeden başvuru reddedilir. 2-3 hafta beklemek önemli.
Çıkmadan başvuru yapmalısın. Çıktıysan dönüp başvuramazsın, gidip yeni bir Student Visa almak gerekir (zor).
TB sertifikası 6 ay geçerli. Mezuniyetten önce yenileme önemli.
Ocak 2024’ten beri master’s öğrencileri eş veya çocuk getiremiyor. Sadece PhD öğrencileri ve istisnai durumlar (lisans + araştırma görevliliği) izinli.
İngiltere’de “kağıt üstünde” çalışıyor görünmek (sahte employment) hem kriminal suç hem de gelecekteki tüm vizelerin reddine sebep.
İngiltere’de yaşıyorsan en yakın General Practitioner’a (aile hekimi) kayıt olmalısın. Yoksa sağlık hizmeti kullanamazsın. Kayıt ücretsiz.
1. Graduate Route uzatılır mı? Hayır, tek seferlik. Lisans/master için 31 Aralık 2026’ya kadar başvuranlar 2 yıl, 1 Ocak 2027 ve sonrası başvuranlar 18 ay alır. PhD için 3 yıl tüm başvurularda devam ediyor.
2. Graduate Route’dan PR’a doğrudan geçiş mümkün mü? Hayır, mutlaka Skilled Worker veya benzer bir vizeden geçmek gerekir. Sonra 5 yıl sonra ILR.
3. Graduate Route’da öğrenci kredisi geri ödemeye başlanır mı? İngiltere’deki Student Loan veya benzer bir yardım aldıysan, mezuniyet sonrası gelirin £27.295 (2026/27) üstüne çıktığında geri ödeme başlar.
4. Graduate Route ile master’a kayıt yapılır mı? Evet, Graduate Route süresinde başka bir lisans, master veya PhD’ye başlarsan yeni Student Visa alıp Graduate Route’u iptal edersin.
5. Graduate Route ücretini taksitle ödenebilir mi? Hayır, vize başvurusunda toplam ücret peşin.
6. NHS ücreti her yıl ödenir mi? Hayır, başvuru sırasında alınan vize süresinin tamamı için (18 ay, 2 yıl veya 3 yıl) peşin ödeniyor. Sonra yenileme yok.
7. Graduate Route iptal edilebilir mi? Evet, başvuruyu iptal edebilirsin ama IHS geri ödenmez. Vize başvuru ücreti geri alınabilir (kısmi).
8. Graduate Route üstüne 2 işte çalışılabilir mi? Evet, birden fazla işveren, freelance ve self-employed mümkün.
9. Eğitim seviyem A-Level İngiltere’de, lisans Türkiye’de, master İngiltere’de oldu. Graduate Route hakkım var mı? Evet, master diploman İngiltere’den. Graduate Route süresi başvuru tarihine bağlı: 31 Aralık 2026’ya kadar başvurursan 2 yıl, 2027 ve sonrasında 18 ay.
10. Distance learning master’dan Graduate Route alınır mı? Hayır. Master programının %50’sinden fazlası fiziksel olarak İngiltere’de geçmeli.
| Özellik | İngiltere Graduate Route | Kanada PGWP |
|---|---|---|
| Süre | 2026 sonu öncesi başvuru: 2 yıl / 2027 sonrası: 18 ay (PhD 3 yıl, değişmiyor) | Program süresine göre, max 3 yıl |
| Şart | Diploma + İngiltere’de okuma | Diploma + DLI okul |
| “Field of study” şartı | Yok | College için var |
| Açık vize | Evet | Evet |
| Eş çalışma izni | Evet (PhD için) | Evet (master/PhD için) |
| Vize ücreti | Home Office tarifesinden teyit | IRCC tarifesinden teyit |
| Sağlık | NHS (ücretsiz, IHS ödenmiş) | Eyalet sağlık planı |
| PR yolu | Skilled Worker → 5 yıl → ILR | Express Entry → 1 yıl çalışma → PR |
| Toplam vatandaşlık süresi | 8-9 yıl | 5-7 yıl |
Genel değerlendirme: Kanada vatandaşlığa daha hızlı, İngiltere ise yaşam kalitesi ve maaş seviyesi açısından üstün. Bu seçim kişiseldir.
Graduate Route tek başına PR vermiyor ama İngiltere’de kalıp Skilled Worker’a geçmek için 24-36 aylık bir köprü sağlıyor; bu süreyi iyi değerlendiren öğrenciler 8-9 yılda British Citizenship’e ulaşıyor.
İngiltere’de okuma planınız varsa, Graduate Route hakkı önemli bir motivasyon. Town Edu olarak Türk öğrencilerin hem lisans/master hem de Graduate Route + sonrası yolculuğunu birlikte planlıyoruz. WhatsApp’tan ulaşın, 30 dakikalık ücretsiz görüşme ayarlayalım.
*Bu yazı Mayıs 2026 itibarıyla İngiltere Home Office Graduate Route kuralları baz alınarak hazırlandı. İngiltere göçmenlik kuralları sık güncelleniyor, son durumu gov.uk üzerinden teyit edin.*
